සත්වස්ථාන ජාතකය

සත්වස්ථාන ජාතකය

බුදුරජාණන් වහන්සේ ජේතවනාරාමයේ වැඩවසන සමයෙහි, භික්ෂූන් වහන්සේලා පිරිසකට ධර්මය දේශනා කරමින් වදාළ ජාතකයකි මේ සත්වස්ථාන ජාතකය. එක කලෙක බරණැස් රජධානියේ බ්‍රහ්මදත්ත නම් රජෙක් රාජ්‍යය කරන සමයෙහි, බෝධිසත්වයන් වහන්සේ එම රජුගේ අමාත්‍යවරයෙකු වශයෙන් උපන්නාහ. ඒ රජු ඉතා දුෂ්ටයෙකු වූයේය. ධර්මය නොසලකා, අයුක්ති සහගතව රාජ්‍යය කළේය. ඔහු විසින් කරන ලද අයුතු සහගත ක්‍රියා නිසා, රටවැසියා මහත් දුකට පත් වූයේය. බදු සහ කප්පම් එකතු කිරීමේදී මෙන්ම, යුද්ධ කිරීමේදී ද ඔහු අතිශයින් කුරිරු විය. දිනක්, රජුගේ දක්ෂ අමාත්‍යවරයා වූ බෝධිසත්වයන් වහන්සේ, රජුගේ මෙම දුර්මාර්ගය දැක, ඔහුට ධර්මය දේශනා කිරීමට සිතූහ. රජුගේ අභිමතය පරිදි, රජු ඉදිරියේ පෙනී සිටි බෝධිසත්වයන් වහන්සේ, රජුගේ ක්‍රියා අනුමත නොකරන බවත්, ධර්මය අනුව රාජ්‍යය කළ යුතු බවත් පැවසූහ. රජු කෝපයට පත් වූයේය. 'මාගේ රාජ්‍යයෙහි, මාගේ කැමැත්තට එරෙහිව කටයුතු කරන අයෙකුට ඉඩක් නැත!' යි කීවේය. රජු බෝධිසත්වයන් වහන්සේ සිරගත කිරීමට නියෝග කළේය. සිරගෙදරදී ද බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ධර්මයෙහි පිහිටා, සිරකරුවන් සමඟද ධර්මය සාකච්ඡා කළහ. සිරගෙදර දුෂ්කර තත්වයන් හමුවේ ද, බෝධිසත්වයන් වහන්සේ තම සිතේ සාමයෙන් හා ධර්මයෙහි ස්ථාවර භාවයෙන් නොසැලුනේය. දින කිහිපයකට පසු, රජුට තම වැරදි වැටහුණේය. ඔහු බෝධිසත්වයන් වහන්සේ සිරගෙදරින් නිදහස් කර, තම වැරදි පිළිගත්තේය. ඔහු බෝධිසත්වයන් වහන්සේගෙන් සමාව අයැද, ධර්මය අනුව රාජ්‍යය පාලනය කරන බවට පොරොන්දු විය. එතැන් පටන්, බෝධිසත්වයන් වහන්සේගේ මගපෙන්වීම යටතේ, රජු ධර්මිෂ්ඨව රාජ්‍යය කළේය. රටවැසියා සතුටින්, සමෘද්ධියෙන් පිරි ජීවිත ගත කළේය. බෝධිසත්වයන් වහන්සේගේ ඤාණය, ධර්මයෙහි ස්ථාවර භාවය සහ අනුකම්පාව නිසා, රජු මෙන්ම රටවැසියා ද මහත් සෙතක් ලැබූහ.

කතාවේ සිදුවීම්:

බරණැස් නුවර, බ්‍රහ්මදත්ත රජුගේ රාජ්‍ය කාලය. බෝධිසත්වයන් වහන්සේ රජුගේ අමාත්‍යවරයා ලෙස උපත ලැබීම. රජුගේ දුෂ්ට පාලනය සහ රටවැසියාගේ දුෂ්කර ජීවිතය. බෝධිසත්වයන් වහන්සේ රජුට ධර්මය දේශනා කිරීම. රජුගේ කෝපය සහ බෝධිසත්වයන් වහන්සේ සිරගත කිරීම. සිරගෙදරදී බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ධර්මයෙහි පිහිටීම. රජුට තම වැරදි වැටහීම සහ බෝධිසත්වයන් වහන්සේ නිදහස් කිරීම. රජු ධර්මිෂ්ඨව රාජ්‍යය පාලනය කිරීම සහ රටවැසියාගේ සතුට.

සංවාද:

බෝධිසත්වයන් වහන්සේ: 'මහරජ, ධර්මය අනුව රාජ්‍යය කරනු මැනව. අයුක්තියෙන් සහ කුරිරුකමින් පාලනය කරන්නාට සැනසීමක් නැත.'
රජු: 'මාගේ රාජ්‍යයෙහි, මාගේ කැමැත්තට එරෙහිව කටයුතු කරන්නෙකුට ඉඩක් නැත! සිරගත කරනු!'
බෝධිසත්වයන් වහන්සේ (සිරගෙදරදී): 'සිතේ සාමය ධර්මයෙහි පිහිටීමෙන් ලැබේ. දුෂ්කර තත්වයන් හමුවේ වුවද, සිත නොසැලී පවතී.'
රජු (පසුතැවිල්ලෙන්): 'අනේ, මම වැරදි කළෙමි. ඔබ වහන්සේගේ ඤාණය සහ ධර්මය මාගේ ඇස් ඇරෙව්වේය. සමාව ලැබේවා!'

චරිත:

• බෝධිසත්වයන් වහන්සේ (අමාත්‍යවරයා)
• බ්‍රහ්මදත්ත රජු
• රටවැසියන්